
اسکلت سازههای زیادی فارغ از کاربری آن (مسکونی، تجاری و صنعتی) از تیرآهن ساخته میشود. تیرآهنها به عنوان ستونها و خرپاهای اصلی، وظیفه تحمل وزن کل سازه و حفظ پایداری آن را بر عهده دارند. به همین دلیل است که انتخاب تیرآهن با کیفیت، از مهمترین و کلیدیترین تصمیمات در هر پروژه ساخت و ساز است. چرا که بیدقتی در انتخاب تیرآهن مناسب و مرغوب، میتواند پیامدهای جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.
تیرآهن بیکیفیت، خطر ریزش ساختمان، ناپایداری آن و هدررفت سرمایه را در پی خواهد داشت. اما در صورتی که تیرآهنهای باکیفیتی برای ساختمان یا هر سازه دیگر انتخاب شود، علاوه بر اینکه امنیت و استحکام سازه را تضمین میکند، کاهش هزینه را نیز در پی خواهد داشت، چرا که نیاز به تعمیرات و بازسازی را به حداقل میرساند.
نکات مهم در خرید تیرآهن
قبل از خرید تیرآهن باید به نکاتی توجه کنید تا بتوانید بالاترین کیفیت تیرآهن را انتخاب کنید. این نکات عبارتند از:
1- نوع پروژه
اولین قدم، تعیین نوع پروژه و کاربری تیرآهن است. تیرآهنها در انواع مختلفی مانند IPE، INP و IPB به تولید میرسندکه هر کدام کاربرد خاص خود را دارند. برای مثال، تیرآهنهای IPE برای ستونها و تیرآهنهای IPB برای خرپاها مناسب هستند.
بیشتر بخوانید: برای ستون استفاده قوطی بهتر است یا تیرآهن
نامگذاری تیرآهن بر اساس شکل ظاهری و ابعاد آن انجام میشود. معروفترین روش برای نامگذاری تیرآهنها، استفاده از علامت اختصاری اروپایی است. بر این اساس از حروف IPE، INP و IPB به همراه اعداد برای مشخص کردن نوع و سایز تیرآهن استفاده میشود.
- IPE: تیرآهن معمولی I شکل با ضخامت بالهای ثابت
- INP: تیرآهن I شکل، کاهش ضخامت بالها با فاصله گرفتن از جان تیر
- IPB: تیرآهن H شکل
2- سایز و ابعاد
انتخاب سایز و ابعاد تیرآهن باید بر اساس نقشههای مهندسی و با محاسبات دقیق انجام شود. در نظر گرفتن مواردی مانند دهانه تیرها، وزن بار وارده و… از اهمیت بالایی برخوردار است. به طور معمول اندازه تیرآهن روبروی علامت اختصاری آن درج میشود. اعداد بعد از حروف، ارتفاع تیرآهن را به میلیمتر نشان میدهند. به عنوان مثال، تیرآهن IPE 16، تیرآهنی با مقطع I شکل و ارتفاع 160 میلیمتر است.
علاوه بر نوع و ارتفاع، ضخامت بال و ضخامت تار تیرآهن نیز در علامت اختصاری آن درج میشود. به عنوان مثال تیرآهن IPE 160 با ضخامت بال 12 میلیمتر و ضخامت تار 5.5 میلیمتر با علامت اختصاری IPE 160-12-5.5 نشان داده میشود.

3- کیفیت و استاندارد
تیرآهنها باید از کارخانههای معتبر و دارای استانداردهای لازم باشند. به علامت استاندارد روی تیرآهن دقت کنید و از اصالت آن مطمئن شوید. در ایران معروفترین کارخانههای تولید تیرآهن، کارخانه ذوب آهن اصفهان، فایکو، آرین، ناب تبریز، کرمانشاه و ماهان میباشند. این شرکتها بیشترین نیاز تیرآهن داخلی را تأمین میکنند. البته تیرآهنهای برند روس و ترک نیز در بازار ایران موجود است.
4- وزن
وزن تیرآهن باید با وزن ذکر شده در فاکتور مطابقت داشته باشد. میتوانید با استفاده از باسکول، وزن تیرآهنها را قبل از تحویل کنترل کنید. اما برای اینکه وزن هر شاخه تیرآهن را به دست آورید، دو روش کلی وجود دارد:
استفاده از جدول وزن تیرآهن:
متداولترین روش، استفاده از جدول وزن تیرآهن است که معروفترین آن جداول اشتال است. این جداول توسط تولیدکنندگان تیرآهن و همچنین سازمانهای استاندارد ارائه میشوند. در این جداول، وزن هر متر طول تیرآهن با توجه به نوع، سایز و ضخامت آن به طور دقیق مشخص شده است.
برای استفاده از این روش، کافی است نوع، سایز و ضخامت تیرآهن مورد نظر خود را در جدول پیدا کنید و سپس وزن هر متر را در طول شاخه (که معمولاً 12 متر است) ضرب کنید.
به عنوان مثال فرض کنید میخواهید وزن هر شاخه تیرآهن IPE 16 را بدست آورید. با مراجعه به جدول وزن تیرآهن، مشاهده میکنید که وزن هر متر تیرآهن IPE 16 برابر با 20.3 کیلوگرم است. بنابراین، وزن هر شاخه 12 متری این تیرآهن 243.6 کیلوگرم خواهد بود.
استفاده از فرمول:
در این روش میتوانید از فرمول زیر برای محاسبه وزن هر شاخه تیرآهن استفاده کنید:
وزن (کیلوگرم) = (چگالی فولاد * طول شاخه (متر) * مساحت مقطع (سانتی متر مربع)) / 1000
در این فرمول:
- چگالی فولاد: تقریباً 7.85 گرم بر سانتیمتر مکعب (یا 7850 کیلوگرم بر متر مکعب) است.
- طول شاخه: معمولاً 12 متر است.
- مساحت مقطع: برای بدست آوردن مساحت مقطع تیرآهن، باید از جداول هندسی یا نرمافزارهای مهندسی استفاده کنید.
نکات:
- وزن واقعی تیرآهن ممکن است کمی از وزن محاسبه شده توسط این روشها بیشتر یا کمتر باشد. این اختلاف به دلیل عواملی مانند کیفیت مواد اولیه، دقت فرآیند تولید و… ایجاد میشود.
- برای محاسبات دقیقتر، میتوانید از نرمافزارهای تخصصی طراحی سازه استفاده کنید.
5- قیمت
قیمت تیرآهن به عوامل مختلفی مانند نوع، سایز، برند و شرایط بازار بستگی دارد. قبل از خرید، از قیمت روز تیرآهن در بازار اطلاع کسب کنید و از چندین فروشنده استعلام قیمت بگیرید.
6- شکل ظاهری
رنگ تیرآهن به نوع مواد اولیه، فرآیند تولید و پوشش نهایی آن بستگی دارد. رنگ طبیعی آهن، خاکستری متمایل به قهوهای است. تیرآهنها در کارخانهها با روشهای مختلفی مانند سندبلاست یا اسید شویی از جرم و آلودگی پاک میشوند و سپس ممکن است با لایههای مختلفی پوشش داده شوند. از جمله:
- رنگ: رنگهای اپوکسی، آکرلیک، روغنی و… برای محافظت از تیرآهن در برابر خوردگی و رطوبت استفاده میشوند. معمولاً از رنگهای نارنجی، قرمز، طوسی، مشکی و… برای تیرآهن استفاده میکنند.
- گالوانیزه: در این روش، تیرآهن با پوششی از روی پوشانده میشود که مقاومت آن را در برابر خوردگی به طور قابل توجهی افزایش میدهد. رنگ تیرآهن گالوانیزه نقرهای است.
- روغن: پوشش سادهای از روغن برای جلوگیری از زنگ زدگی موقت تیرآهن استفاده میشود. رنگ تیرآهن روغنی قهوهای تیره است.
اما نکته مهم اینکه تیرآهن با کیفیت باید عاری از هرگونه خمیدگی، تاب خوردگی، ترک خوردگی و سوراخ باشد.
روشهای مختلف خرید تیرآهن
روشهای مختلفی برای خرید تیرآهن به صورت عمده و جزئی وجود دارد. متقاضیان خرید این محصول با در نظر گرفتن حجم خرید خود، یکی از روشهای زیر را انتخاب میکنند.
راهنمای خرید تیرآهن از کارخانه
خرید از کارخانه معمولاً در حجمهای بالا صورت میگیرد و برای خریدهای جزئی مراجعه مستقیم به کارخانه توجیه اقتصادی ندارد. برای این خرید بدون واسطه باید در نظر داشته باشید که فاصله شما از کارخانه چقدر است. زیرا شاید با این روش واسطهها را حذف کنید و بتوانید تیرآهن را با قیمت مناسبتری تهیه کنید، اما ممکن است هزینه حمل و نقل بیشتری به شما تحمیل شود. از طرفی زمان تحویل هم به تعویق میافتد، پس دور از ذهن نیست که در بسیاری از موارد، خرید از مراکز فروش منطقه خود، به صرفهتر باشد.
راهنمای خرید از بنگاه
برای خریدهای جزئی از این روش استفاده میشود. بهتر است زمانی که تیرآهن را به صورت شاخهای نیاز دارید، از بنگاهها استفاده کنید. چگونگی تحویل و تاریخ تحویل در این روش توسط خریدار تعیین میشود.
راهنمای خرید از بورس
در این روش ابتدا فروشندگان بزرگ تیرآهن، اطلاعات محصول خود را برای سازمان بورس ارسال میکنند. کارشناسان بورس محصول را بررسی و آن را قیمتگذاری میکنند. پس از تأیید و ثبت محصول در بورس، خریداران میتوانند درخواست خود را ثبت کرده و تیرآهن مورد نیاز خود را خریداری کنند.
راهنمای خرید غیرحضوری
در این روش شما میتوانید از بستر اینترنت استفاده کنید و محصول مورد نظر خود را در چندین مرکز فروش مقایسه کنید تا بهترین قیمت و کیفیت را پیدا کنید. در صورتی که شخصاً اطلاعات کافی برای تعیین کیفیت تیرآهن ندارید میتوانید با مشاوران این حوزه تماس بگیرید و راهنمایی لازم را دریافت کنید. پیشنهاد ما، بهرهمندی از مشاوران شرکت وستاسازه است. کارشناسان این شرکت، محصول مورد نیاز شما را با بهترین قیمت و بالاترین کیفیت در اختیار شما قرار میدهند.
نکات مهم پس از خرید تیرآهن
پس از اینکه تیرآهن را تحویل گرفتید، بهتر است نکاتی را بررسی کرده تا از صحت خرید اطمینان حاصل کنید:
- از سلامت کالا اطمینان حاصل کنید: نوع محصول، وزن آن، برگه کنترل کیفی و برگه باسکول را با فاکتور خود مقایسه کنید تا همه چیز مطابقت داشته باشد.
- بررسی پلاک بندیل: به پلاکی که اطلاعات محصول روی آن درج شده و روی محصول چسبانده شده، پلاک بندیل میگویند. این اطلاعات باید کاملاً مطابق فاکتور شما باشد.
- بررسی برگه کنترل کیفیت: برگه کنترل کیفیت حاوی اطلاعاتی چون مشخصات فنی محصول، تأییدیه استاندارد، تست مقاومت، استحکام کششی، درجه جوشپذیری و… است. این اطلاعات باید با استانداردهای تعریف شده مطابق باشد.
- بررسی وزن تیرآهن با برگه باسکول: وزن محصول در زمان بارگیری، داخل فاکتور نوشته میشود. همراه فاکتور یک برگه باسکول نیز پیوست شده است. زمان تحویل محصول، آن را وزن کنید و با وزن فاکتور و وزن درج شده در برگه باسکول مطابقت دهید.
- مشخصات ظاهری: از آنجایی که تیرآهن به راحتی زنگ میزند، روی آن را با یک لایه رنگ میپوشانند تا از این اتفاق جلوگیری شود. زمان تحویل، کمی رنگ آن را بتراشید تا رنگ اصلی تیرآهن را مشاهده کنید. در صورتی که زرد بود یعنی یک لایه اکسید روی آهن تشکیل شده است. اگر این رنگ زرد عمیق نبود، جای نگرانی نیست؛ اما در صورتی که این لایه زرد عمیق بود، تیرآهن شما کیفیت مناسبی ندارد.
مشاوره رایگان خرید انواع تیرآهن
شرکت وستاسازه یکی از تأمینکنندگان انواع تیرآهن در کشور است. برای دریافت مشاوره رایگان، استعلام قیمت و خرید با یکی از شمارههای زیر تماس حاصل فرمایید:
021-28426262
09391111886
وستا سازه پلاس مقالات مرتبط با فلزات