
لوله کشی گاز از جهات مختلف یکی از مهمترین بخشهای ساخت هر سازه یا کارخانه تولیدی میباشد. تنظیم فشار مناسب، عدم نشت گاز و ایمنی اهمیت ویژهای در لوله کشی گاز برای هر مصرفکنندهای در دنیا دارد.
آب، برق و گاز سه نیاز اساسی در کل دنیا محسوب میشوند. علیرغم تمام تبلیغات منفی در خصوص سوختهای فسیلی، گاز هم در ساختمانهای مسکونی، اداری و تجاری و هم در صنعت کشور نقش بسیار مهم و تعیین کننده دارد به طوریکه بخش اعظم تولید گاز ایران به عنوان دومین دارنده ذخایر گاز جهان، در داخل کشور مصرف میگردد. بنابراین پرداختن به جریان گاز و اقلام و تجهیزات مربوط به گاز رسانی به مصرف کنندگان بسیار حائز اهمیت است. یکی از مهمترین مباحث در این خصوص لوله کشی و یا Piping مربوط به انتقال گاز به هر یک از مصرف کنندگان میباشد.
قوانین و استانداردهای لوله کشی گاز
همانطور که در بالاتر اشاره شد به دلیل اهمیت فوق العاده گازرسانی، برای طراحی و اجرای درست و اصولی لوله کشی گاز قوانین و استانداردهایی منتشر شده که حاصل سالها مطالعه و تجربه در این زمینه میباشد. اگر بخواهیم به نسخههای بین المللی استانداردها رجوع کنیم با سه استاندارد معتبر رو به رو خواهیم شد:
استاندارد “کد بین المللی سوخت گاز (IFGC)”
مهم ترین استاندارد است که حداقل الزامات را برای سیستمهای با سوخت گازی و وسایل گازسوز با استفاده از قوانین تجویزی و مرتبط با کارکرد تعیین میکند. این استاندارد بسیار جامع است و هم بخش صنعتی و هم بخش ساختمانی را در بر میگیرد. همچنین استاندارد بین المللی سوخت گاز با درنظر گرفتن کلیه استانداردهای دیگر که به نوعی با هم در ارتباطند، تمامی ملاحظات را در بر گرفته است.
استاندارد ” کد بین المللی مسکونی (IRC) “
در فصل 24 با عنوان سوخت گاز، از استاندارد IFGC استفاده نموده است و در واقع بخشی از استاندارد مذکور که مربوط به واحد مسکونی، اداری یا تجاری میشود، در استاندارد IRC مشاهده میگردد.

استاندارد اروپایی ISO13623
استاندارد سوم مربوط به خطوط لوله سیستم انتقال گاز میباشد. این استاندارد کلیه الزامات مربوط به لولهها و تجهیزات انتقال گاز در کل کشور و صنایع نفت و گاز و پتروشیمی را مشخص میکند و توصیههایی را برای طراحی، انتخاب متریال، ساخت، تست، بهرهبرداری، تعمیرات و نگهداری و رها کردن سیستمهای خط لوله مورد استفاده برای انتقال در صنایع نفت و گاز طبیعی ارائه می دهد. این استاندارد تنها به لولههای صلب فلزی پرداخته است. این قوانین برای سیستمهای خط لوله در خشکی و فراساحل، چاههای متصل، کارخانههای تولید، کارخانههای فرآیند، پالایشگاهها و تأسیسات ذخیرهسازی، از جمله هر بخش از خط لوله که در محدوده چنین تأسیساتی به منظور اتصال آن ساخته شده است، اعمال میشود.
همانطور که میدانید کلیه مهندسین صنایع نفت و گاز و پتروشیمی و صنایع مختلف دیگر از همین استانداردهای بین المللی در حوزه کاری خود استفاده میکنند و با توجه به اینکه ممکن است هرگونه دخل و تصرف و تأویل و تفسیر موجب خطا گردد نسخه فارسی برای استاندارد لوله کشی گاز در صنعت کشور ایجاد نشده است که قابل اتکا و اطمینان باشد.
اما در خصوص لوله کشی گاز در ساختمان مسکونی، اداری و تجاری خوشبختانه وزارت مسکن نسبت به تولید یک نسخه جامع مقررات ملی ساختمان اقدام نموده که مبحث 17 آن به صورت کامل به لوله کشی گاز طبیعی پرداخته است. لذا این بخش از مقررات ملی ساختمان ضوابط حداقل را در خصوص طراحی و اجرا لوله کشی گاز ساختمانها و کنترل کیفی، نصب و راهاندازی وسایل گازسوز و در نظر گرفتن دودکش و هوارسانی و ضوابط بهرهبرداری و ایمنی برای کلیه ساختمانهای مسکونی، عمومی و خاص ارائه نموده است.
استاندارد ملی 3360 یک استاندارد جهت تولید لوله گاز میباشد که در آن کلیه الزامات مورد نیاز جهت تولید لوله انتقال گاز شامل خواص شیمیایی و مشخصات مکانیکی لوله آورده شده است. همچنین در این استاندارد در خصوص نحوه تست و آزمون لولههای تولید شده به طور کامل توضیح داده شده است و کلیه کارخانجات تولیدی داخل کشور میبایست از این استاندارد و یا استانداردهای بین المللی نظیر API5L تبعیت نمایند.
جنس لوله گازی
جنس لولههای گاز معمولا از دو نوع فولاد با استانداردهای خاص میباشد. در استاندارد ASTM لوله مانیسمان A106 موجود است که گرید B آن در صنعت کشور بسیار محبوب است و در بازار فولاد کشور نیز به راحتی در ابعاد مختلف(اینچی) یافت میشود. از این جنس لوله از سایز 1/8” تا سایز 48” تولید میگردد.
اما در استاندارد API لوله های API 5L مخصوص انتقال گاز هستند و هم در گازرسانی عمومی و هم در خطوط لوله کاربرد فراوان دارند. گریدهای این جنس از لوله به صورت X42، X52، X60 و X65 است که به ترتیب مقاومت آن نیز افزایش مییابد. این نوع لوله هم به صورت بدون درز(مانیسمان) و هم به صورت درزدار(جوشی) تولید میشود. در خصوص لولههای درزدار، این نوع لولهها پس از تولید در کارخانه هیدروتست میشوند و به همین دلیل لولههایی که این تست مکانیکی را با موفقیت پشت سر میگذارند، لولههای گازی تست شده نامگذاری میگردند.
بیشتر بخوانید: تفاوت لوله سیاه درزدار با بدون درز
انواع لوله کشی گاز داخل ساختمان
در اجرای لوله کشی گاز در داخل ساختمانها، مقررات ملی ساختمان اجازه داده است که لولهکشی هم به صورت روکار و هم به صورت توکار صورت پذیرد. لوله کشی گاز وقتی روکار است که دسترسی مستقیم به آن وجود داشته باشد و برای دسترسی نیازی به برداشتن یا جابجایی هیچ مانعی نباشد. در لوله کشی روکار باید از جوشکاری برقی جهت اتصال لولهها و اتصالات استفاده نمود. همچنین در لوله کشی روکار باید کل لوله کشی طبق استاندارد رنگ آمیزی شود. اما در لوله کشی توکار برای دسترسی باید دریچه را باز نمود و یا مانعی را برداشت و حتی بخشی از ساختمان را خراب کرد. در این خصوص با توجه به عدم دید مستقیم مقررات ملی ساختمان الزامات سختگیرانهای اعمال نموده که از آن جمله استفاده از عایق، عدم نزدیکی به سایر لولهها و کابل برق، رنگ آمیزی و … نام برد. به همین دلیل استفاده از روش اجرا لوله کشی روکار به صرفه و راحت تر است.
نتیجهگیری
به طور خلاصه لوله کشی گاز یکی از مهمترین فعالیتها در انواع ساختمان و صنعت میباشد و به همین دلیل انتخاب جنس و ابعاد مناسب برای لوله کشی نیاز به مشاوره و طراحی دقیق دارد. شرکت وستا سازه در این مسیر شما را راهنمایی می کند و تا حصول نتیجه همراه شما خواهد بود. برای دریافت مشاوره رایگان، استعلام قیمت و خرید با یکی از شمارههای زیر تماس حاصل فرمایید:
021-28426262
09391111886
وستا سازه پلاس مقالات مرتبط با فلزات