وستا سازه پلاس مقالات مرتبط با فلزات
میلگرد یکی از مهمترین مصالح در صنعت ساختمان است. از فولاد ساخته میشود و وظیفه تحمل نیروهای کششی در بتن را دارد. بتن در برابر فشار قوی است، اما در برابر کشش ضعیف عمل میکند. به همین دلیل از میلگرد برای جبران این ضعف بتن استفاده میشود. میلگردها انواع مختلفیاند که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند. در این مقاله به بررسی دو نوع از مهمترین میلگردها، یعنی میلگرد خمشی و میلگرد برشی، میپردازیم و تفاوت آنها را شرح میدهیم.
میلگرد خمشی چیست؟
میلگرد خمشی، که به میلگرد آجدار معروف است، نوعی میلگرد بوده که سطح آن برجستگیهایی به نام آج دارد. این آجها باعث افزایش چسبندگی میلگرد به بتن شده و در نتیجه مقاومت کششی بتن را زیاد میکنند. میلگردهای خمشی در انواع مختلفی از جمله A1، A2، A3، A4 و A5 تولید شده که هر کدام مقاومت کششی و کاربرد خاص خود را دارند.
معرفی انواع آج میلگرد
آج میلگرد، برجستگیها و ناهمواریهایی هستند که بر روی سطح میلگرد طراحی شدهاند. این آجها به افزایش چسبندگی بین میلگرد و بتن کمک میکنند و در نتیجه باعث افزایش مقاومت کششی و برشی سازه میشوند.
انواع مختلفی از آج میلگرد وجود دارد که رایجترین آنها عبارتند از:
- مارپیچ: رایجترین نوع آج در ایران است و به صورت مارپیچ و مداوم در طول میلگرد ایجاد میشود. آج مارپیچ چسبندگی بسیار خوبی بین میلگرد و بتن ایجاد میکند.
- ساده: آج ساده را به صورت خطوط ساده و موازی در طول میلگرد میسازند. آج ساده چسبندگی کمتری نسبت به آج مارپیچ دارد.
- دو شاخه: به صورت دو خط موازی و منقطع در طول میلگرد ایجاد میشود. آج دو شاخه چسبندگی متوسطی بین میلگرد و بتن ایجاد میکند.
- مرکب: ترکیبی از آج مارپیچ و آج دو شاخه است. آج مرکب چسبندگی بسیار بالایی بین میلگرد و بتن شکل میدهد.
انتخاب نوع آج میلگرد مناسب برای هر پروژه باید با توجه به عوامل مختلفی از جمله نوع سازه، بارهای وارده، الزامات آییننامهها و بودجه پروژه انجام شود.
نکات مهم در مورد آج میلگرد
- ارتفاع آج میلگرد باید مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی باشد.
- آج میلگرد باید عاری از هرگونه ترک، شکستگی و خوردگی باشد.
- آج باید به طور یکنواخت در طول میلگرد توزیع شود.
کاربردهای میلگرد خمشی
میلگردهای خمشی در قسمتهای مختلف سازههای بتنی از جمله فونداسیون، تیر، ستون، دال و دیوار به کار میروند. در واقع، هر جایی که بتن در معرض کشش باشد، باید از میلگرد خمشی برای تقویت آن استفاده کرد.
میلگرد برشی چیست؟
میلگرد برشی، که به آن میلگرد ساده نیز میگویند، نوعی میلگرد است که سطح صافی دارد. در این نوع میلگرد مقاومت کششی نسبت به میلگرد خمشی کمتر است، اما به دلیل قیمت پایینتر، برای مصارفی که نیاز به مقاومت کششی بالایی نیست، مانند خاموتزنی و ایجاد خرپا، از آن استفاده میشود. روش تولید میلگرد ساده نسبت به نوع خمشی سادهتر است.
کاربردهای میلگرد برشی
همانطور که گفته شد، از میلگردهای برشی برای خاموتزنی و ایجاد خرپا در سازههای بتنی استفاده میکنند. خاموتها میلگردهایی هستند که به صورت عمود بر میلگردهای طولی قرار میگیرند و از ترک خوردن بتن در اثر برش جلوگیری میکنند. خرپا نیز نوعی سازه فضایی است که از میلگردهای برشی برای ساخت آن استفاده میشود.
تفاوتهای میلگرد خمشی و میلگرد برشی
مهمترین تفاوتهای میلگرد خمشی و میلگرد برشی عبارتند از:
1- مقاومت فشاری
اگرچه وظیفه اصلی میلگرد تحمل نیروهای کششی در بتن است، اما میلگردها در برابر فشار نیز تا حدی مقاومت میکنند. میلگردهای خمشی به دلیل داشتن آج، مقاومت فشاری بیشتری نسبت به میلگردهای برشی دارند. این موضوع به این معنی است که میتوان از میلگردهای خمشی در ستونها و دیوارهایی که تحت فشارهای محوری قرار دارند نیز استفاده کرد.
2- قیمت
به طور کلی، میلگرد خمشی قیمت بالاتری نسبت به میلگرد برشی با قطر مشابه دارد. دلیل این موضوع این است که تولید میلگرد خمشی به دلیل فرآیند آجزنی پیچیدهتر و پرهزینهتر از تولید میلگرد برشی است.
3- جوشپذیری
میلگردهای خمشی جوشپذیری کمتری نسبت به میلگردهای برشی دارند. به این ترتیب، جوشکاری میلگردهای خمشی دشوارتر بوده و باید با دقت بیشتری انجام شود. در مقابل، میلگردهای برشی به راحتی جوش میخورند و میتوان از آنها برای اتصال میلگردها در محل پروژه استفاده کرد.
4- کاربرد در فونداسیون
در فونداسیونها، از هر دو نوع میلگرد خمشی و میلگرد برشی استفاده میشود. میلگردهای خمشی به دلیل مقاومت کششی بالا، در آرماتوربندی اصلی فونداسیون به کار میروند. در مقابل، میلگردهای برشی به دلیل قیمت پایینتر، برای خاموتزنی و ایجاد خرپا در فونداسیون استفاده میشوند.
بیشتر بخوانید: فرق بین آرماتور و میلگرد و مختصر در مورد آن
5- وزن
میلگردهای خمشی وزن بیشتری نسبت به میلگردهای برشی با قطر مشابه دارند. این موضوع زمانی اهمیت مییابد که کاهش وزن سازه در اولویت قرار داشته باشد، مانند سازههای اسکلت فلزی.
6- ملاحظات مربوط به زنگزدگی
هر دو نوع میلگرد خمشی و میلگرد برشی در معرض زنگزدگی هستند. زنگزدگی میتواند باعث کاهش مقاومت و طول عمر میلگرد شود. به همین دلیل، برای افزایش طول عمر میلگردها، باید از آنها در بتن استفاده کرد. بتن قلیایی محیط مناسبی برای زنگ زدن فولاد نیست و از آن در برابر زنگزدگی محافظت میکند.
انتخاب میلگرد مناسب
انتخاب میلگرد مناسب برای هر پروژه باید با توجه به عوامل مختلفی از جمله نوع سازه، بارهای وارده، الزامات آییننامهها و بودجه پروژه انجام شود. در حالت کلی، برای قسمتهایی از سازه که تحت کشش زیاد هستند، مانند تیرها، دالها و ستونها، باید از میلگرد خمشی استفاده کرد. برای قسمتهایی از سازه که نیاز به مقاومت کششی بالا نیست، مانند خاموتزنی و ایجاد خرپا، میتوان از میلگرد برشی استفاده کرد.
نکات مهم در هنگام استفاده از میلگرد خمشی و میلگرد برشی
- میلگردها باید قبل از استفاده، عاری از هرگونه آلودگی، زنگزدگی و ترک خوردگی باشند.
- خم کردن میلگردها باید با استفاده از ابزار مناسب و با رعایت شعاع خم مناسب انجام شود.
- محل وصله میلگردها باید با دقت و مطابق با آییننامهها صورت گیرد.
- باید از قرار دادن میلگردها در مجاورت مواد شیمیایی خورنده خودداری کرد.
استانداردها و الزامات آییننامهای
در بخشهای قبلی به معرفی میلگرد خمشی و میلگرد برشی، بررسی تفاوتهای آنها و نکات مهم در هنگام استفاده از آنها پرداختیم. در این بخش قصد داریم به بررسی استانداردها و الزامات آییننامهای مربوط به این دو نوع میلگرد بپردازیم.
استانداردها
میلگردهای خمشی و میلگردهای برشی باید مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی تولید شوند. مهمترین استانداردهایی که در مورد این میلگردها وجود دارند عبارتند از:
- استاندارد ملی ایران به شماره 13742: این استاندارد به ویژگیها و الزامات فنی میلگردهای فولادی آجدار برای بتن مسلح میپردازد.
- استاندارد ملی ایران به شماره 13693: استاندارد ملی ایران که ویژگیها و الزامات فنی را برای میلگردهای فولادی ساده در بتن مسلح مشخص کرده است.
- استاندارد ASTM A615: این استاندارد آمریکایی به ویژگیهای مورد نیاز در میلگردهای فولادی آجدار برای بتن اشاره کرده است.
الزامات آییننامهای
انتخاب نوع، قطر و تعداد میلگردها در سازههای بتنی باید مطابق با الزامات آییننامههای طراحی بتن باشد. مهمترین آییننامههایی که در ایران برای طراحی سازههای بتنی مورد استفاده قرار میگیرند عبارتند از:
- آییننامه بتن ایران (آبا)
- آییننامه ACI 318
این آییننامهها ضوابط و الزامات مختلفی را برای انتخاب و استفاده از میلگردهای خمشی و میلگردهای برشی در سازههای بتنی ارائه میدهند. به عنوان مثال، آییننامه آبا حداقل قطر میلگردهای طولی و خاموتها را برای تیرها، ستونها، دالها و دیوارها مشخص میکند.
نکات مهم در مورد استانداردها و الزامات آییننامهای
- قبل از استفاده از میلگردها، باید از انطباق آنها با استانداردها و الزامات آییننامهای اطمینان حاصل کرد.
- در صورت وجود هرگونه مغایرت بین استانداردها و الزامات آییننامهای، باید پروژه را به مراجع ذیصلاح ارجاع داد.
- انتخاب و استفاده از میلگردها باید توسط مهندسین متخصص انجام شود.
نتیجهگیری
میلگرد خمشی و میلگرد برشی دو نوع از مهمترین میلگردها در صنعت ساختمان هستند که نقشی کلیدی در مقاومت و پایداری سازههای بتنی ایفا میکنند. انتخاب نوع، قطر و تعداد میلگردها در هر پروژه باید با توجه به استانداردها و الزامات آییننامههای طراحی بتن انجام شود. با رعایت این الزامات میتوان از حداکثر مقاومت و طول عمر سازههای بتنی بهره برد.
مشاوره رایگان خرید انواع میلگرد
شرکت وستاسازه یکی از فروشندگان انواع میلگرد در سطح کشور است. برای ارتباط با مشاورین ما و همچنین سفارش و عقد قرارداد، میتوانید با شمارههای زیر تماس بگیرید:
021-28426262
09391111886
